Shrift o'lchami Rang Rasm
<< Fevral 2018 >>
DUSECHPAJUSHYA
   1234
567891011
12131415161718
19202122232425
262728    

.

.

Yuridik va jismoniy shaxslar tomonidan veb sayt orqali bo'lgan murojaatlar

Jami murojaatlar: 219
Ko'rib chiqilmoqda: 57 (26.02%)
Javob berilgan: 162 (73.98%)

Saytni baholash




Yangiliklarga obuna bo'lish

Hozir saytda 27 nafar foydalanuvchi Ishonch telefoni statistikasi
Ishonch telefoniga berilgan baholar

Matnda xatolik ko'rdingizmi?

Sichqoncha bilan belgilab

Yillik tahliliy ma’ruza 2015 yil

 2017-06-17 12:26:28    212

PDF yuklash
Chop etish


   2015-yil 30 yanvar kuni viloyat hokimligining katta majlislar zalida 2014 yilda viloyatni ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish yakunlari va 2015 yilga mo‘ljallangan iqtisodiy dasturning eng muhim ustuvor vazifalariga bag‘ishlangan viloyat hokimining yillik tahliliy ma’ruzasi
2014 yil mamlakatimiz ijtimoiy-iqtisodiy hayotida juda katta ijobiy o’zgarishlar yili bo’lib, tarix zarvaroqlarida munosib muhrlandi. Dunyodagi eng nufuzli halqaro tashkilotlar Muhtaram Prezidentimiz Islom Abdug’anievich Karimov rahnomoliklarida mamlakatimizda amalga oshirilayotgan iqtisodiy islohotlarning natijalari yuqori baholanib, dunyo hamjamiyatida munosib o’rin egallayotganligi va iqtisodiyotni raqobatbardoshligi yildan-yilga mustahkamlanayotganligini e’tirof etmoqdalar.
Bugungi yig’ilishimizning kun tartibiga kiritilgan bir qator ustuvor vazifalar ijrosini nafaqat tanqidiy tahlilini, balki 2015 yilda iqtisodiy dasturni amalga oshirishning ustuvor vazifalarini muvaffaqiyatli amalga oshirish bo’yicha aniq chora-tadbirlar ishlab chiqishni talab etadi. Shuningdek, birinchi chorakda barcha sohalarda ishlarni jadal davom ettirish uchun mustahkam poydevorni ta’minlash bo’yicha rejalarimizni belgilab olamiz.
Muhtaram Prezidentimiz Islom Abdug’anievich Karimov tomonlaridan Vazirlar Mahkamasining majlisida “O’tgan yil yakunlarini sarhisob qilar ekanmiz, birinchi navbatda, iqtisodiyotimiz va uning etakchi tarmoqlarini rivojlantirish borasida barqaror yuqori o’sish sur’atlariga erishildi” deb ta’kidladilar. 
O’tgan yilda viloyatning yalpi hududiy mahsuloti 8,4 foizga, sanoat mahsuloti ishlab chiqarish hajmi 10,2 foizga, shu jumladan, iste’mol tovarlari ishlab chiqarish 7,0 foizga, qishloq xo’jaligi mahsulotlari 6,7 foizga, chakana tovar aylanmasi 13,3 foizga va xizmatlar ko’rsatish 19,2 foizga o’sdi.
Aholi jon boshiga yalpi hududiy mahsulot hajmi 2,8 mln. so’mni tashkil etib, o’tgan 2013 yilga nisbatan 107 foizga oshdi.
Farg’ona viloyati mahalliy byudjetining daromadlari 2014 yilda 2008 yilga nisbatan 3,5 martaga, harajatlar esa 3,3 martaga ortdi. Soliq va majburiy to’lovlardan mahalliy byudjetga tushgan mablag’lar 2008 yilda 451 mlrd. so’mni tashkil qilgan bo’lsa, 2014 yilda 1506 mlrd. so’mga etib 3,4 martaga oshdi va mahalliy byudjetga qoladigan qismi 3,1 barobarga ko’paydi.
Mahalliy byudjet harajatlari jami 1822 mlrd. so’mni tashkil etib, ushbu mablag’larning 80 foizi yoki 1460 mlrd. so’mi ijtimoiy soha va aholini ijtimoiy qo’llab-quvvatlash harajatlari hissasiga to’g’ri keldi.
Ishbilarmonlik muhitini yanada yaxshilash va tadbirkorlik faoliyati yo’lidagi ma’muriy to’siqlarni qisqartirish chora-tadbirlarini amalga oshirish hisobiga yil boshidan buyon 2,5 mingta yangi kichik biznes va 6,3 mingta xususiy tadbirkorlik sub’ektlari tashkil etildi. 14 mingga yaqin tadbirkorlik sub’ektlarigatijorat banklari tomonidan 600,6 mlrd.so’mlik kredit mablag’lari, 702 ta sub’ektlarga er uchastkalari ajratildi842 ta sub’ektlar elektr ta’minotiga, 76 ta sub’ektlar gaz tarmoqlariga va 511 ta sub’ektlar ichimlik suvi tarmoqlariga ulanishiga amaliy yordam ko’rsatildi.
Natijada, kichik biznes sub’ektlarining sanoat mahsulotlari ishlab chiqarish hajmidagi ulushi 21 foizdan 28 foizga o’sdi va ushbu sektorning viloyat yalpi hududiy mahsulotidagi ulushini 61,1 foizdan 62,1 foizgacha ko’payshiga sharoit yaratdi. Ular tomonidan yaratilgan yangi ish o’rinlari soni
69 mingdan ortib, bandlikdagi ulushi 78 foizga etdi.
Viloyatda iqtisodiyotida muhim va rivojlanishi ustuvor sohasi sifatida aholiga xizmat ko’rsatish va servisni tashkil etishga alohida e’tibor qaratilmoqda.
Bunda xizmat ko’rsatish va servis ob’ektlarini zamonaviy arxitektura talablariga mos bo’lgan namunaviy loyihalar asosida guzar, ayollar go’zallik va sog’lomlashtirish uylari, sartaroshxona, poyafzal va maishiy texnika ta’mirlash ustaxonalari hamda boshqa zamonaviy xizmat turlari bo’yicha qurilish ishlari  amalga oshirilmoqda.
Ushbu ob’ektlar uchun zarur er maydoni va binolarni ajratilishi, ularni qurish va jihozlash, moliyalashtirish, foydalanishga topshirish muddatlari va mas’ullarni aniq belgilanishi sohani rivojiga asos bo’ldi.
Birgina 2013-2014 yillarda 4854 ta xizmat ko’rsatish shahobchalari tashkil etilib, foydalanishga topshirildi. Buning hisobiga 15 minga yaqin yangi ish o’rinlari yaratildi.
 Alohida e’tibor “Ayollar go’zallik va sog’lomlashtirish uylari”ni tashkil etilishiga qaratilib, bugungi kunda ularning soni 70 tadan ortdi. Shunday barcha sharoitlarga ega Oltiariq tumanidagi “Sog’lom ayol markazi” 8 ta yo’nalishda (salon, sog’lomlashtirish maslaxatxonasi, fitnes, ayollar uchun sauna, fitobar, kasbga o’qitish, biznes inkubator hamda ayollarga yuridik xizmatlar ko’rsatish) bir kunda 100 nafardan ortiq xotin-qizlarga xizmatlar ko’rsatmoqda. Huddi shunday “Ayollar guzallik va sog’lomlashtirish uylari” Beshariq, O’zbekiston, Buvayda, Farg’ona, So’x, Yozyovon va boshqa tumanlarda ham samarali faoliyat ko’rsatmoqda.  
Natijada,  viloyat yalpi hududiy mahsulot tarkibida xizmatlarning ulushi 46,0 foizdan 48 foizga ko’paydi.
Aholining turmush darajasi va sifatini oshirish, ijtimoiy soha muassasalarining moddiy-texnika bazasini mustahkamlash va faoliyatini samaradorligini oshirish bo’yicha “Sog’lom bola yili” Davlat dasturi tadbirlarini faol ijrosini ta’minlash chora-tadbirlari ko’rildi.
 Davlat dasturi doirasida joriy yilda barcha manbalar hisobidan 687 mlrd.so’m, 43 mln AQSh dollari va 305 ming evro, sarflanishi belgilangan yillik mablag’larning 110 foizi miqdorida mablag’lar o’zlashtirildi.
Joriy yilda yangi ish o’rinlarini tashkil etish va aholi bandligini ta’minlash dasturining ijrosini muhim ustuvor vazifa sifatida o’zimizga belgilab olganmiz. Tizimli chora-tadbirlarni amalga oshirish natijasida 2014 yilda 93 ming yaqin yangi ish o’rinlarini tashkil etish ta’minlandi, ulardan 69 mingtadan ortig’i yoki 71 foizi qishloq joylarda tashkil etildi.
Hududiy mehnat bozoridagi vaziyat barqaror saqlanib, band aholi soni 1mln. 462 ming nafarga etib (mehnatqilish qobiliyatiga ega 2 mln. 4 ming nafar kishiga nisbatan 73%),ishsizlik darajasi 5,0foizgachapasaydi.
Amalga oshirilgan ishlar natijasida 2013-2014 o’quv yilida 60 ming 903 nafar bitiruvchilarning 60 ming nafarini bandligi ta’minlandi. Ularning 1554 nafari oliy ta’lim muasssasalariga o’qishga kirdilar. 
Alohida ta’kidlab o’tmoqchiman, tijorat banklari tomonidan bitiruvchilarga 25,7 mlrd. so’m miqdorida yoki o’tgan yilga nisbatan 1,5 karra ko’p imtiyozli kreditlar ajratilib, 7 mingdan ortiq bitiruvchilarni o’z tadbirkorlik faoliyatini boshlashlariga ko’maklashildi.
Bugun o’zimizda ishlab chiqarilayotgan oziq-ovqat iste’mol tovarlari hajmlari va assortimentini 120 foizga o’sishi hisobiga o’tgan yilning mos davriga nisbatan importdan olinayotgan oziq-ovqat tovarlar hajmini sezilarli darajada kamayishi ta’minlandi.
Viloyatda eksportga mo’ljallangan mahsulotlar ishlab chiqarishni kengaytirish, hajmlari va mahsulotlar nomenklaturasini ko’paytirish va yangi bozorlarni o’zlashtirish bo’yicha ko’rilgan qator chora-tadbirlar hamda eng muhimi kichik biznes sub’ektlariga eksport qilishlari uchun qulay sharoitlarni yaratilishi va ularni qo’llab-quvvatlanishi hisobiga amalga oshirilgan eksport hajmi 459 mln. dollarga etdi.
Hududiy tasarrufdagi korxonalar tomonidan 165 mln. dollarga teng eksport amalga oshirilib, o’tgan yilning mos davriga nisbatan qariyb 2 marta o’sishga erishildi.
Viloyatda 2015 yil 1 yanvar holatiga jami ro’yxatdan o’tgan horijiy investitsiyali korxonalar soni 16 taga ortib, jami 131 tani, ular tomonidan ishlab chiqarilgan mahsulotlar hajmi 1,1 trillion so’mni, o’sish ko’rsatkichi 119,1 foizni tashkil etdi.
Oxirgi 7 yil davomida viloyatga jalb etilgan investitsiyalar hajmi 8,6 trln. so’mdan oshdi. Birgina 2014 yilda bu ko’rsatkich qariyb 2 trln. so’mni  tashkil etgani ayniqsa e’tiborlidir.
2008 yilga nisbatan o’zlashtirilgan investitsiyalar hajmi 4,2 barobarga, shu jumladan uning tarkibida markazlashgan investitsiyalar hajmi 5 barobarga, tijorat banklari kreditlari 12,7 barobarga, chet el investitsiyasi 1,8 barobarga ortgan.
Jalb etilgan investitsiyalarning qariyb yarmi sanoatni modernizatsiya qilish, yangi texnologiyalarni joriy etishga sarflandi.
 “Farg’ona viloyatini ijtimoiy iqtisodiy rivojlantirish dasturi” doirasida 154,4 mln. dollar miqdorida investitsiyalar o’zlashtirilib, 550 ta ishlab chiqarish loyihalari foydalanishga topshirildi. Natijada 12 ming ta ish o’rinlari yaratildi va shu loyihalar doirasida  262 mlrd. so’mlik sanoat mahsulotlari ishlab chiqarildi. 
Viloyatda engil sanoat mahsulotlari ishlab chiqaruvchi korxonalar soni va ishlab chiqarish hajmlarining yuqoriligi bilan respublikada etakchi o’rinlarda turadi.
Mustaqillik yillarida ushbu tarmoqqa 500 mln AQSh dollaridan ziyod xorijiy sarmoyalar jalb etildi. Xususan, Qo’qon shahridagi  “Indorama Qo’qon tekstil” O’zbekiston –Singapur qo’shma korxonasida 2010-2014 yillar davomida kalava ip ishlab chiqarishni kengaytirish ishlariga 100 mln.dollarga yaqin investitsiyalar o’zlashtirilishi hisobiga yiliga 16,5 ming tonna kalava ip ishlab chiqarish quvvatlari ishga tushirildi, 1000 ga yaqin yangi ish o’rinlari yaratildi.
Shuningdek, 2014 yilda Marg’ilon shahridagi “Ekspo Kollor Printeks” qo’shma korxonasi, Farg’ona shahridagi “Turon tekstil”, Uchko’prik tumanidagi “Xumo to’qimachi”, Rishton tumanidagi “Rishton to’qimachi”, Oltiariq tumanidagi “Xamza Ekspo art tekstil” korxonalari yangidan qurilib, 20 ming tonna paxta tolasini qayta ishlash quvvatlari foydalanishga topshirildi.
Bundan tashqari, Quva tumanida “Quva tekstil” mas’uliyati cheklangan jamiyat, Dang’ara tumanidagi “Musavvarteks” qo’shma korxona, Bag’dod tumanidagi “Fergana spinning” qo’shma korxonalarida modernizatsiya va kengaytirish ishlari amalga oshirildi.
Amalga oshirilgan ana shunday ishlar tufayli viloyatda birgina 2014 yilda engil sanoat korxonalari tomonidan 86 ming tonna paxta tola qayta ishlandi. Bu esa viloyatda etishtirilayotgan paxta tolasini qayta ishlash hajmi 2008 yildagi 45 foizdan  2014 yil yakuni bilan 100 foizga etganini, hech shubhasiz, jiddiy o’sish sifatida baholash o’rinlidir.
Shuningdek, o’tgan yillar mobaynida viloyat yalpi sanoat mahsuloti hajmida engil sanoatning ulushi 2,5 barobarga oshib, 26 foizga etdi, kalava ipdan tayyor mahsulotlar ishlab chiqarish 4 martaga ortdi.
Mahalliylashtirilgan mahsulot ishlab chiqarish hajmlarining hisoblab chiqilgan eksportning o’rnini bosish samarasi 17,2 mln. AQSh dollarini tashkil etdi,  mahalliylashtirish dasturi doirasidagi 20 ta korxonalar tomonidan hisobot davrida 43,3 mlrd. so’mlik mahsulotlar ishlab chiqarildi. Natijada mazkur korxonalarga 2,1 mlrd.so’mlik soliq imtiyozlari qo’llanildi.
O’tgan davr mobaynida hududiy iqtisodiyot tarkibida etakchi o’rin egallab kelayotgan agrar-sektorning deyarli barcha tarmoqlarida ulkan yutuq va natijalar qo’lga kiritildi. Hozirgi vaqtda fermerlik harakati o’z tarkibida 8590 ta fermer xo’jaliklarini birlashtirmoqda va viloyatda sug’oriladigan erlarning asosiy qismida etishtiriladigan qishloq xo’jaligi mahsulotlarining hajmi aynan ularning hissasiga to’g’ri kelmoqda.
Fermerlik harakatini isloh qilish bo’yicha amalga oshirilgan ishlar, qishloq xo’jaligida olib borilgan iqtisodiy islohotlar natijasida keyingi yillarda viloyatda paxta, g’alla, pilla va boshqa qishloq xo’jalik mahsulotlarini etishtirish rejasi ortig’i bilan bajarilganligida yaqqol namoyon bo’lmoqda.
Vazirlar Mahkamasining qarori bilan viloyatda tuproq unumdorligi past, suv ta’minoti og’ir va kam rentabelli bo’lgan Buvayda, O’zbekiston va Farg’ona tumanlarida paxta hamda g’alla maydonlari 16,4 ming gektarga qisqartirilishi hisobiga sabzavot, kartoshka va boshqa turdagi qishloq xo’jaligi mahsulotlari etishtiriladigan er maydonlari 1,6 barobarga ko’paydi.
Buning hisobiga 2008 yilga nisbatan viloyatda meva-sabzavot, kartoshka, poliz mahsulotlari etishtirish hajmlari salkam 2  barobarga ko’payib, viloyat aholisining ehtiyojlarini to’liq qondirish bilan bir qatorda, yiliga o’rtacha 300 ming tonna meva-sabzavot va uzum dunyoning 19 ta davlatlariga eksport qilinmoqda.
Shuningdek, oxirgi yillarda 700 gektardan ortiq maydonlarida zamonaviy intensiv bog’lar tashkil etildi. Intensiv bog’larni tashkil etish uchun Turkiya, Polsha, Serbiya davlatlaridan noyob meva ko’chatlari keltirilib, bugungi kunda hosilga kirgan bog’larda yiliga o’rtacha 250 tsentnerdan hosil olinayotganligi agrar sohadagi islohotlarimizning ijobiy natijasidir. Misol uchun, “Boxodirxon yangiariq bog’i” fermer xo’jaligi 5 ga intensiv usulda olma bog’i yaratilib, “Mirzarsul bog’i” fermer xo’jaligi 11 ga intensiv usulda olma va nok bog’ini yaratilib, nixollar xosilga kira boshladi.
Yana bir muhim yo’nalish sifatida etishtirilgan meva-sabzavotni saqlash borasida zamonaviy sig’imlarni ko’paytirishga qaratildi. O’tgan davr mobaynidat 30 ming tonnadan ortiq qishloq xo’jaligi mahsulotlarini saqlashga mo’ljallangan sovutish sig’imlar ishga tushirilib, ularning umumiy hajmi 45 ming tonnadan ortdi. Misol uchun, “Mamatqul xojiobod” fermer xo’jaligi 1000 tn va “Roxatoy” fermer xo’jaligi 500 tnlik suvutgichlarni ishga tushirib, meva-sabzavot mahsulotlari zahirasini yaratdilar.
Bu o’z navbatida aholini qish-bahor mavsumida qishloq xo’jaligi mahsulotlari bilan uzluksiz va barqaror narxlarda ta’minlashga xizmat qilmoqda.
Qishloq xo’jaligida hosildorlikni oshirish maqsadida sug’oriladigan erlarini meliorativ jihatdan yaxshilash uchun markazlashtirilgan kapital qo’yilmalar hisobidan 110,1 mlrd.so’m mablag’ yo’naltirildi. Ajratilgan mablag’lar doirasida 2008-2014 yillarda 125,1 ming km kollektor drenaj tarmoqlari qurilgan va rekonstruktsiya qilingan, 10,5 ming km. ta’mirlash va tiklash ishlari amalga oshirildi.
Ushbu tadbirlarning bajarilishi natijasida jami 247 ming 400 gektar sug’oriladigan maydonlarning 110 ming gektari, yoki qariyb 45 foizining meliorativ holati yaxshilandi.
Misol uchun, Osiyo taraqqiyot banki tomonidan “Suv resurslarini boshqarish” Farg’ona va Zarafshon vodiysida 60 ming gektar erlarni meliorativ holatini yaxshilash" loyihasiga 2011 - 2014 yillar mobaynida  18,2 mln.dollar va 43,9 mlrd.so’m, Halqaro rivojlantirish uyushmasi tomonidan “Farg’ona vodiysida suv resurslarini boshqarish (Faza-1)” 48 ming gektar erlarni meliorativ holatini yaxshilash loyihasiga 2011 - 2014 yillar mobaynida 29,8 mln.dollar va 39,2 mlrd.so’m mablag’lar o’zlashtirildi.
Ana shunday amaliy ishlar natijasida keyingi etti yil ichida paxta hosildorligi 23,6 tsentnerdan 28,0 tsentnerga, g’alla hosildorligi 56,5 tsentnerdan 60,4 tsentnerga oshishiga erishildi.
Bu yil viloyatimiz Paxtakorlari mavsumni noqulay va murakkab kelishiga qaramasdan, birinchi navbatda ko’p yillar davomida to’plangan tajriba va zamonaviy agrotexnikani samarali qo’llashlari va boshqa turli muammolarni bartaraf etishlari, eng muhimi dehqon-fermerlarimizning fidokorona mehnati evaziga  280 ming tonnadan ziyod ulkan xirmon bunyod etib, katta mehnat g’alabasiga erishdilar.
Viloyatimiz iqtisodiyotini rivojlantirishda e’tibor qaratilishi muhim bo’lgan vazifalardan yana biri - infratuzilmani yaratish, yo’l-transport va muhandislik-kommunikatsiya qurilishini rivojlantirishdan iborat.
Viloyatda 2014 yilda 431 ta qishloq ko’chalaridagi 163,8 km. ichki yo’llar va 6 ta chegaradosh tumanlarning 64 ta ko’chalaridagi 42,2 km. ichki yo’llar hamda 14,5 km. umumfoydalanuvdagi avtomobil yo’llari rekonstruktsiya qilindi.
Shuningdek, Respublika yo’l jamg’armasi mablag’lari hisobidan 28,9 km. Davlat ahamiyatidagi avtomagistrallar rekonstruktsiya qilindi. Jami ushbu ishlarga 70 mlrd.so’mga yaqin davlat mablag’lari sarflandi.
Albatta, bu kabi yo’llarda olib borilayotgan qurilish ishlari yo’l bo’yidagi infratuzilmalarni rivojlantirishga va yangi ish o’rinlarini yaratilishiga ham katta zamin bo’lmoqda.
O’zbekiston milliy avtomagistrali bo’ylab yo’l infratuzilmasi va servisini rivojlantirish chora-tadbirlari doirasida “Toshkent-O’sh” avtomagistral yo’l bo’yida 2010-2014 yillarda jami 14 ta infratuzilma ob’ektlari, jumladan, kemping, avtomobillarga siqilgan gaz to’ldirish, avtomobillarga texnik xizmat ko’rsatish, avariya chaqiruv shahobchalari, tibbiy yordam va sanitariya gigena punktlari tashkil etildi.
Aholini markazlashgan toza ichimlik suvi bilan ta’minlash maqsadida 94 ta qishloqlarga 48 ta quduqlar qazilib, 10 ta quduqlar ta’mirlandi, 75 ta yangi nasoslar o’rnatildi va 79 km ichimlik suvi tarmoqlari tortildi. 
Bu kabi ishlarni amalga oshirilishi hisobiga 140 mingdan ortiq aholining toza ichimlik suvi ta’minoti yaxshilandi.
Aholini ichimlik suvi ta’minoti va oqava suvlar tizimidan foydalanishda xalqaro moliyaviy institutlar mablag’laridan foydalanish tadbirlar faol davom ettirilmoqda.
Muhtaram Yurtboshimiz tashabbuslari bilan Osiyo Taraqqiyot Banki ishtirokida Qo’qon va Andijon shaharlari suv ta’minoti va oqava suv tizimlarini hamda Farg’ona, Marg’ilon shaharlari va Rishton tuman markazi suv ta’minoti tizimlarini  rekonstruktsiya qilish loyihasini amalga oshirish ishlari jadal olib borilmoqda. Jumladan, Qo’qon shahrida Mingtut suv inshootida 2 ta 10 ming kub. metrlik suv saqlash inshooti, 35 kVli elektr tarmog’i qurilishi va ikkinchi ko’tarma nasos stantsiyasini rekonstruktsiya ishlari bajarildi. Tulyash va Muqimiy suv inshootlari va Oqava suv tozalash inshootida qurilish-montaj ishlari davom etmoqda. Shuningdek, loyihadagi 117 ta ko’chalarda 96 km. suv ta’minoti va oqava suv tarmoqlari qurish ishlari bajarildi. Ushbu ishlarga 41 mln. AQSh dollari sarflandi.
2014 yilda elektr energiyasi ta’minotini yanada yaxshilash maqsadida 22,2 mlrd. so’mlik qurilish vata’mirlashishlaribajarildi. Jumladan,8,6 ming km. elektr tarmoqlari va 2300 dona transformatorlar ta’mirlandi, 96 dona transformatorlar katta quvvatlisiga  almashtirildi. Farg’ona shahridagi 2 ta  podstantsiya rekonstruktsiya qilindi, Qo’qon shahridagi podstantsiya kengaytirildi hamda Marg’ilon shahri va Qo’shtepa tumanida 1 ta yangi podstantsiya qurilishi yakunlanmoqda. Natijada 187 ming nafar aholining elektr ta’minoti yaxshilandi.
Tabiiy gaz ta’minotini yaxshilash maqsadida 6,1 mlrd. so’mlik qurilish va ta’mirlash ishlari bajarildi. Jumladan, 49 ming dona suyultirilgan gaz ballonlari sotib olindi, aholiga 21 ming tonna suyultirilgan gaz etkazib berildi. Shuningdek, 9,6 km. gaz quvurlari mukammal ta’mirlandi, 10 km. gaz quvurlari rekonstruktsiya qilindi.
Quva va Uchko’prik tumanlarida maishiy gaz ballonlariga suyultirilgan gaz to’ldirish punkti (GNP) va Farg’ona tumani Mindon qishlog’ida 400 ta gazballoniga mo’ljallangan servis markazi qurilishi yakunlandi.
Suyultirilgan gaz ballonlari tashib kelish va tarqatish uchun 
7 ta “Isuzu” hamda 6 ta “MAN” maxsus texnikalari sotib olindi.
Muhtaram Prezidentimizning tashabbuslari bilan viloyatda Qishloq joylarda namunaviy loyihalar bo’yicha yakka tartibdagi uy-joylar qurilish Dasturi ijrosi ta’minlanib, 2009-2014 yillarda  davomida             3802 ta, jumladan 2014 yilda 927 ta uy-joylar qurilib, foydalanishga topshirildi. Bu degani viloyatdagi 4 mingtaga yaqin oilalar shinam va qulay uylar bilan ta’minlandilar.
2014 yil davomida viloyatda axborot kommunikatsion texnologiyalarni jadal rivojlantirish ishlari izchillik bilan davom ettirildi. Xususan, viloyat hokimligining rasmiy veb-sayti www.ferghana.uz - O’zbekiston Respublikasida axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini rivojlantirish holatini baholash tizimini joriy etish chora-tadbirlari talablari asosida modernizatsiya qilindi. Hozirda viloyat hokimligi rasmiy veb-sayti orqali fuqarolar va tadbirkorlik sub’ektlariga 25 ta va O’zbekiston Respublikasi “Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali” orqali esa 13 ta interaktiv davlat xizmatlari ko’rsatib kelinmoqda.
So’x radio televizion stantsiyasiga va Lenburg radio televizion stantsiyasiga raqamli teleuzatkichlar o’rnatildi. Farg’ona tumani Log’on radio televizion stantsiyasiga kam quvvatli radiouzatkich yuqori quvvatlisiga almashtirildi va qamrov hududi kengaytirildi. Shuningdek, Chimyon radio televizion stantsiyasiga teleuzatkich o’rnatilib, “Sport” telekanali hamda “O’zbekiston” radiosi dasturlari efirga uzatilmoqda.
Ushbu yo’nalishda 2015 yilda 3,1 mlrd. so’mdan ortiq mablag’lar o’zlashtirilishi hisobiga keng polosali optik tarmoqlarni rivojlantirish uchun 30 km, magistral telekommunikatsiya tarmog’ini kengaytirish uchun 30 km. optik tolali aloqa liniyalari quriladi.
Bundan tashqari, CDMA-450 standartida Uzmobayl mobil aloqa tarmog’ini kengaytirish borasida hududlarda 17 ta baza stantsiyalari o’rnatiladi. Raqamli televideniya qamrovini yanada kengaytirish borasida 5 ta raqamli teleuzatkichlar o’rnatiladi.
Ushbu amalga oshirilgan ishlar chegara hududlari aholisini O’zbekiston telekanallari va radio eshittirishlarini  barcha aholiga bir hilda etkazib, turli hil bizning tizimimizga yod bo’lgan tele va radio kanallarini efirda uzatilishini oldini olishga qaratilgan.  
Sir emaski, iqtisodiyotning barqaror o’sish sur’atlarini saqlash va jadal rivojlantirishni kichik biznes sub’ektlarini yanada rivojlantirish va qo’llab-quvvatlashsiz tasavvur ham qilib bo’lmaydi.
Lekin, haligacha ko’plab davlat idoralari, tashkilotlar va tizimlar tomonidan kichik biznes sub’ektlari faoliyatiga noqonuniy arlashish, ularning qonun bilan qo’riqlanadigan huquqlarini poymol qilish holatlari hali to’liq bartarf etilmagan. Ushbu masala yuzasidan Adliya boshqarmasi boshlig’i Mirxayot Nazaraliev kengroq to’xtalib o’tadi.
Viloyat nazorat qiluvchi idoralari va boshqa rahbarlarga Muhtaram Prezidentimiz Islom Abdug’anievich Karimovning Vazirlar Mahkamasida o’tkazilgan majlisidagi bir fikirlarini eslatib o’tmoqchiman.
Tadbirkorlik sub’ektlari va xususiy mulk egalari uchun huquq va kafolatlarni qonuniy himoya qilish normalarini kuchaytirish darkor. Bu borada xususiy mulkdorlarning qonuniy huquq va manfaatlarini himoya qilishda sud organlari rolini oshirish, davlat, huquqni muhofaza qilish va nazorat qiluvchi organlar mansabdor shaxslarining tadbirkorlik sub’ektlarining xo’jalik va moliyaviy faoliyatiga noqonuniy aralashuvi uchun javobgarligini kuchaytirish birinchi darajali ahamiyatga ega bo’lishi lozim” deb takidladilar.
Shuning uchun, xususiy tadbirkorlikni rivojlantirish yo’lidagi to’siqlar va cheklashlarni bartaraf etish, bu borada to’liq erkinlik berish bo’yicha ko’rilayotgan chora-tadbirlarni yanada kuchaytirish maqsadida viloyat hokimining farmoyishi bilan Adliya boshqarmasi boshlig’i rahbarligida alohida Ishchi guruh tashkil etildi.
Ishchi guruhiga tadbirkorlik sub’ektlari va xususiy mulk egalari faoliyatiga noqonuniy aralashishlarga barham berish va uning oldini olish, ularning huquq va kafolatlarini qonuniy himoya qilish asosiy vazifa etib belgilandi.
Davlat mulkidan oqilona va samarali foydalanish bo’yicha ham viloyatida bir qator ishlar amalga oshirilmoqda, keyingi yillarda 44 ta davlat aktivlari “nol” qiymatda 150 mlrd. so’m miqdorida investitsiya majburiyatlarini qabul qilish sharti bilan tadbirkorlik sub’ektlariga sotilgan.
Davlat mulki ob’ektlarini kichik biznes va xususiy tadbirkorlik sub’ektlariga sotish borasidagi qo’shimcha chora-tadbirlari asosida 29 ta hozirda foydalanilmayotgan, yaroqsiz davlat mulki ob’ektlari  to’liq buzilib, bo’shagan er maydonlari tadbikorlarga ajratib berildi.
11 ta ob’ektlar o’rnatilgan tartibda ommaviy savdolarga chiqarilib, shundan 9 ta ob’ektlar sotildi.
Ishlab chiqarish tashkil etish, investitsiya kiritish va yangi ish o’rinlarini yaratish sharti bilan 7 ta ob’ekt “Nol” qiymatda sotildi.
Ushbu ob’ektlarga 27 mlrd. so’m va 704 ming AQSh dollari miqdorida investitsiyalar o’zlashtirilib, minga yaqin yangi ish o’rinlari yaratiladi.
Zarar ko’rib ishlayotgan, iqtisodiy nochor va past rentabelli tashkilotlarning foydalanilmayotgan hududlari va ortiqcha ishlab chiqarish maydonlarini yanada optimallashtirish chora-tadbirlariga asosan 11 ta davlat ob’ektlar tadbirkorlik sub’ektlariga sotildi.


   2015-йил 30 январ куни вилоят ҳокимлигининг катта мажлислар залида 2014 йилда вилоятни ижтимоий-иқтисодий ривожлантириш якунлари ва 2015 йилга мўлжалланган иқтисодий дастурнинг енг муҳим устувор вазифаларига бағишланган вилоят ҳокимининг йиллик таҳлилий маърузаси

2014 йил мамлакатимиз ижтимоий-иқтисодий ҳаётида жуда катта ижобий ўзгаришлар йили бўлиб, тарих зарвароқларида муносиб муҳрланди. Дунёдаги енг нуфузли ҳалқаро ташкилотлар Муҳтарам Президентимиз Ислом Абдуғаниевич Каримов раҳномоликларида мамлакатимизда амалга оширилаётган иқтисодий ислоҳотларнинг натижалари юқори баҳоланиб, дунё ҳамжамиятида муносиб ўрин егаллаётганлиги ва иқтисодиётни рақобатбардошлиги йилдан-йилга мустаҳкамланаётганлигини еътироф етмоқдалар.

Бугунги йиғилишимизнинг кун тартибига киритилган бир қатор устувор вазифалар ижросини нафақат танқидий таҳлилини, балки 2015 йилда иқтисодий дастурни амалга оширишнинг устувор вазифаларини муваффақиятли амалга ошириш бўйича аниқ чора-тадбирлар ишлаб чиқишни талаб етади. Шунингдек, биринчи чоракда барча соҳаларда ишларни жадал давом еттириш учун мустаҳкам пойдеворни таъминлаш бўйича режаларимизни белгилаб оламиз.

Муҳтарам Президентимиз Ислом Абдуғаниевич Каримов томонларидан Вазирлар Маҳкамасининг мажлисида “Ўтган йил якунларини сарҳисоб қилар еканмиз, биринчи навбатда, иқтисодиётимиз ва унинг етакчи тармоқларини ривожлантириш борасида барқарор юқори ўсиш суръатларига еришилди” деб таъкидладилар. 

Ўтган йилда вилоятнинг ялпи ҳудудий маҳсулоти 8,4 фоизга, саноат маҳсулоти ишлаб чиқариш ҳажми 10,2 фоизга, шу жумладан, истеъмол товарлари ишлаб чиқариш 7,0 фоизга, қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари 6,7 фоизга, чакана товар айланмаси 13,3 фоизга ва хизматлар кўрсатиш 19,2 фоизга ўсди.

Аҳоли жон бошига ялпи ҳудудий маҳсулот ҳажми 2,8 млн. сўмни ташкил етиб, ўтган 2013 йилга нисбатан 107 фоизга ошди.

Фарғона вилояти маҳаллий бюджетининг даромадлари 2014 йилда 2008 йилга нисбатан 3,5 мартага, ҳаражатлар еса 3,3 мартага ортди. Солиқ ва мажбурий тўловлардан маҳаллий бюджетга тушган маблағлар 2008 йилда 451 млрд. сўмни ташкил қилган бўлса, 2014 йилда 1506 млрд. сўмга етиб 3,4 мартага ошди ва маҳаллий бюджетга қоладиган қисми 3,1 баробарга кўпайди.

Маҳаллий бюджет ҳаражатлари жами 1822 млрд. сўмни ташкил етиб, ушбу маблағларнинг 80 фоизи ёки 1460 млрд. сўми ижтимоий соҳа ва аҳолини ижтимоий қўллаб-қувватлаш ҳаражатлари ҳиссасига тўғри келди.

Ишбилармонлик муҳитини янада яхшилаш ва тадбиркорлик фаолияти йўлидаги маъмурий тўсиқларни қисқартириш чора-тадбирларини амалга ошириш ҳисобига йил бошидан буён 2,5 мингта янги кичик бизнес ва 6,3 мингта хусусий тадбиркорлик субъектлари ташкил етилди. 14 мингга яқин тадбиркорлик субъектларигатижорат банклари томонидан 600,6 млрд.сўмлик кредит маблағлари, 702 та субъектларга ер участкалари ажратилди842 та субъектлар електр таъминотига, 76 та субъектлар газ тармоқларига ва 511 та субъектлар ичимлик суви тармоқларига уланишига амалий ёрдам кўрсатилди.

Натижада, кичик бизнес субъектларининг саноат маҳсулотлари ишлаб чиқариш ҳажмидаги улуши 21 фоиздан 28 фоизга ўсди ва ушбу секторнинг вилоят ялпи ҳудудий маҳсулотидаги улушини 61,1 фоиздан 62,1 фоизгача кўпайшига шароит яратди. Улар томонидан яратилган янги иш ўринлари сони

69 мингдан ортиб, бандликдаги улуши 78 фоизга етди.

Вилоятда иқтисодиётида муҳим ва ривожланиши устувор соҳаси сифатида аҳолига хизмат кўрсатиш ва сервисни ташкил етишга алоҳида еътибор қаратилмоқда.

Бунда хизмат кўрсатиш ва сервис объектларини замонавий архитектура талабларига мос бўлган намунавий лойиҳалар асосида гузар, аёллар гўзаллик ва соғломлаштириш уйлари, сартарошхона, пояфзал ва маиший техника таъмирлаш устахоналари ҳамда бошқа замонавий хизмат турлари бўйича қурилиш ишлари  амалга оширилмоқда.

Ушбу объектлар учун зарур ер майдони ва биноларни ажратилиши, уларни қуриш ва жиҳозлаш, молиялаштириш, фойдаланишга топшириш муддатлари ва масъулларни аниқ белгиланиши соҳани ривожига асос бўлди.

Биргина 2013-2014 йилларда 4854 та хизмат кўрсатиш шаҳобчалари ташкил етилиб, фойдаланишга топширилди. Бунинг ҳисобига 15 минга яқин янги иш ўринлари яратилди.

 Алоҳида еътибор “Аёллар гўзаллик ва соғломлаштириш уйлари”ни ташкил етилишига қаратилиб, бугунги кунда уларнинг сони 70 тадан ортди. Шундай барча шароитларга ега Олтиариқ туманидаги “Соғлом аёл маркази” 8 та йўналишда (салон, соғломлаштириш маслахатхонаси, фитнес, аёллар учун сауна, фитобар, касбга ўқитиш, бизнес инкубатор ҳамда аёлларга юридик хизматлар кўрсатиш) бир кунда 100 нафардан ортиқ хотин-қизларга хизматлар кўрсатмоқда. Ҳудди шундай “Аёллар гузаллик ва соғломлаштириш уйлари” Бешариқ, Ўзбекистон, Бувайда, Фарғона, Сўх, Ёзёвон ва бошқа туманларда ҳам самарали фаолият кўрсатмоқда.  

Натижада,  вилоят ялпи ҳудудий маҳсулот таркибида хизматларнинг улуши 46,0 фоиздан 48 фоизга кўпайди.

Аҳолининг турмуш даражаси ва сифатини ошириш, ижтимоий соҳа муассасаларининг моддий-техника базасини мустаҳкамлаш ва фаолиятини самарадорлигини ошириш бўйича “Соғлом бола йили” Давлат дастури тадбирларини фаол ижросини таъминлаш чора-тадбирлари кўрилди.

 Давлат дастури доирасида жорий йилда барча манбалар ҳисобидан 687 млрд.сўм, 43 млн АҚШ доллари ва 305 минг евро, сарфланиши белгиланган йиллик маблағларнинг 110 фоизи миқдорида маблағлар ўзлаштирилди.

Жорий йилда янги иш ўринларини ташкил етиш ва аҳоли бандлигини таъминлаш дастурининг ижросини муҳим устувор вазифа сифатида ўзимизга белгилаб олганмиз. Тизимли чора-тадбирларни амалга ошириш натижасида 2014 йилда 93 минг яқин янги иш ўринларини ташкил етиш таъминланди, улардан 69 мингтадан ортиғи ёки 71 фоизи қишлоқ жойларда ташкил етилди.

Ҳудудий меҳнат бозоридаги вазият барқарор сақланиб, банд аҳоли сони 1млн. 462 минг нафарга етиб (меҳнатқилиш қобилиятига ега 2 млн. 4 минг нафар кишига нисбатан 73%),ишсизлик даражаси 5,0фоизгачапасайди.

Амалга оширилган ишлар натижасида 2013-2014 ўқув йилида 60 минг 903 нафар битирувчиларнинг 60 минг нафарини бандлиги таъминланди. Уларнинг 1554 нафари олий таълим муасссасаларига ўқишга кирдилар. 

Алоҳида таъкидлаб ўтмоқчиман, тижорат банклари томонидан битирувчиларга 25,7 млрд. сўм миқдорида ёки ўтган йилга нисбатан 1,5 карра кўп имтиёзли кредитлар ажратилиб, 7 мингдан ортиқ битирувчиларни ўз тадбиркорлик фаолиятини бошлашларига кўмаклашилди.

Бугун ўзимизда ишлаб чиқарилаётган озиқ-овқат истеъмол товарлари ҳажмлари ва ассортиментини 120 фоизга ўсиши ҳисобига ўтган йилнинг мос даврига нисбатан импортдан олинаётган озиқ-овқат товарлар ҳажмини сезиларли даражада камайиши таъминланди.

Вилоятда експортга мўлжалланган маҳсулотлар ишлаб чиқаришни кенгайтириш, ҳажмлари ва маҳсулотлар номенклатурасини кўпайтириш ва янги бозорларни ўзлаштириш бўйича кўрилган қатор чора-тадбирлар ҳамда енг муҳими кичик бизнес субъектларига експорт қилишлари учун қулай шароитларни яратилиши ва уларни қўллаб-қувватланиши ҳисобига амалга оширилган експорт ҳажми 459 млн. долларга етди.

Ҳудудий тасарруфдаги корхоналар томонидан 165 млн. долларга тенг експорт амалга оширилиб, ўтган йилнинг мос даврига нисбатан қарийб 2 марта ўсишга еришилди.

Вилоятда 2015 йил 1 январ ҳолатига жами рўйхатдан ўтган ҳорижий инвестицияли корхоналар сони 16 тага ортиб, жами 131 тани, улар томонидан ишлаб чиқарилган маҳсулотлар ҳажми 1,1 триллион сўмни, ўсиш кўрсаткичи 119,1 фоизни ташкил етди.

Охирги 7 йил давомида вилоятга жалб етилган инвестициялар ҳажми 8,6 трлн. сўмдан ошди. Биргина 2014 йилда бу кўрсаткич қарийб 2 трлн. сўмни  ташкил етгани айниқса еътиборлидир.

2008 йилга нисбатан ўзлаштирилган инвестициялар ҳажми 4,2 баробарга, шу жумладан унинг таркибида марказлашган инвестициялар ҳажми 5 баробарга, тижорат банклари кредитлари 12,7 баробарга, чет ел инвестицияси 1,8 баробарга ортган.

Жалб етилган инвестицияларнинг қарийб ярми саноатни модернизация қилиш, янги технологияларни жорий етишга сарфланди.

 “Фарғона вилоятини ижтимоий иқтисодий ривожлантириш дастури” доирасида 154,4 млн. доллар миқдорида инвестициялар ўзлаштирилиб, 550 та ишлаб чиқариш лойиҳалари фойдаланишга топширилди. Натижада 12 минг та иш ўринлари яратилди ва шу лойиҳалар доирасида  262 млрд. сўмлик саноат маҳсулотлари ишлаб чиқарилди. 

Вилоятда енгил саноат маҳсулотлари ишлаб чиқарувчи корхоналар сони ва ишлаб чиқариш ҳажмларининг юқорилиги билан республикада етакчи ўринларда туради.

Мустақиллик йилларида ушбу тармоққа 500 млн АҚШ долларидан зиёд хорижий сармоялар жалб етилди. Хусусан, Қўқон шаҳридаги  “Индорама Қўқон текстил” Ўзбекистон –Сингапур қўшма корхонасида 2010-2014 йиллар давомида калава ип ишлаб чиқаришни кенгайтириш ишларига 100 млн.долларга яқин инвестициялар ўзлаштирилиши ҳисобига йилига 16,5 минг тонна калава ип ишлаб чиқариш қувватлари ишга туширилди, 1000 га яқин янги иш ўринлари яратилди.

Шунингдек, 2014 йилда Марғилон шаҳридаги “Експо Коллор Принтекс” қўшма корхонаси, Фарғона шаҳридаги “Турон текстил”, Учкўприк туманидаги “Хумо тўқимачи”, Риштон туманидаги “Риштон тўқимачи”, Олтиариқ туманидаги “Хамза Експо арт текстил” корхоналари янгидан қурилиб, 20 минг тонна пахта толасини қайта ишлаш қувватлари фойдаланишга топширилди.

Бундан ташқари, Қува туманида “Қува текстил” масъулияти чекланган жамият, Данғара туманидаги “Мусаввартекс” қўшма корхона, Бағдод туманидаги “Фергана спиннинг” қўшма корхоналарида модернизация ва кенгайтириш ишлари амалга оширилди.

Амалга оширилган ана шундай ишлар туфайли вилоятда биргина 2014 йилда енгил саноат корхоналари томонидан 86 минг тонна пахта тола қайта ишланди. Бу еса вилоятда етиштирилаётган пахта толасини қайта ишлаш ҳажми 2008 йилдаги 45 фоиздан  2014 йил якуни билан 100 фоизга етганини, ҳеч шубҳасиз, жиддий ўсиш сифатида баҳолаш ўринлидир.

Шунингдек, ўтган йиллар мобайнида вилоят ялпи саноат маҳсулоти ҳажмида енгил саноатнинг улуши 2,5 баробарга ошиб, 26 фоизга етди, калава ипдан тайёр маҳсулотлар ишлаб чиқариш 4 мартага ортди.

Маҳаллийлаштирилган маҳсулот ишлаб чиқариш ҳажмларининг ҳисоблаб чиқилган експортнинг ўрнини босиш самараси 17,2 млн. АҚШ долларини ташкил етди,  маҳаллийлаштириш дастури доирасидаги 20 та корхоналар томонидан ҳисобот даврида 43,3 млрд. сўмлик маҳсулотлар ишлаб чиқарилди. Натижада мазкур корхоналарга 2,1 млрд.сўмлик солиқ имтиёзлари қўлланилди.

Ўтган давр мобайнида ҳудудий иқтисодиёт таркибида етакчи ўрин егаллаб келаётган аграр-секторнинг деярли барча тармоқларида улкан ютуқ ва натижалар қўлга киритилди. Ҳозирги вақтда фермерлик ҳаракати ўз таркибида 8590 та фермер хўжаликларини бирлаштирмоқда ва вилоятда суғориладиган ерларнинг асосий қисмида етиштириладиган қишлоқ хўжалиги маҳсулотларининг ҳажми айнан уларнинг ҳиссасига тўғри келмоқда.

Фермерлик ҳаракатини ислоҳ қилиш бўйича амалга оширилган ишлар, қишлоқ хўжалигида олиб борилган иқтисодий ислоҳотлар натижасида кейинги йилларда вилоятда пахта, ғалла, пилла ва бошқа қишлоқ хўжалик маҳсулотларини етиштириш режаси ортиғи билан бажарилганлигида яққол намоён бўлмоқда.

Вазирлар Маҳкамасининг қарори билан вилоятда тупроқ унумдорлиги паст, сув таъминоти оғир ва кам рентабелли бўлган Бувайда, Ўзбекистон ва Фарғона туманларида пахта ҳамда ғалла майдонлари 16,4 минг гектарга қисқартирилиши ҳисобига сабзавот, картошка ва бошқа турдаги қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари етиштириладиган ер майдонлари 1,6 баробарга кўпайди.

Бунинг ҳисобига 2008 йилга нисбатан вилоятда мева-сабзавот, картошка, полиз маҳсулотлари етиштириш ҳажмлари салкам 2  баробарга кўпайиб, вилоят аҳолисининг еҳтиёжларини тўлиқ қондириш билан бир қаторда, йилига ўртача 300 минг тонна мева-сабзавот ва узум дунёнинг 19 та давлатларига експорт қилинмоқда.

Шунингдек, охирги йилларда 700 гектардан ортиқ майдонларида замонавий интенсив боғлар ташкил етилди. Интенсив боғларни ташкил етиш учун Туркия, Полша, Сербия давлатларидан ноёб мева кўчатлари келтирилиб, бугунги кунда ҳосилга кирган боғларда йилига ўртача 250 центнердан ҳосил олинаётганлиги аграр соҳадаги ислоҳотларимизнинг ижобий натижасидир. Мисол учун, “Боходирхон янгиариқ боғи” фермер хўжалиги 5 га интенсив усулда олма боғи яратилиб, “Мирзарсул боғи” фермер хўжалиги 11 га интенсив усулда олма ва нок боғини яратилиб, нихоллар хосилга кира бошлади.

Яна бир муҳим йўналиш сифатида етиштирилган мева-сабзавотни сақлаш борасида замонавий сиғимларни кўпайтиришга қаратилди. Ўтган давр мобайнидат 30 минг тоннадан ортиқ қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини сақлашга мўлжалланган совутиш сиғимлар ишга туширилиб, уларнинг умумий ҳажми 45 минг тоннадан ортди. Мисол учун, “Маматқул хожиобод” фермер хўжалиги 1000 тн ва “Рохатой” фермер хўжалиги 500 тнлик сувутгичларни ишга тушириб, мева-сабзавот маҳсулотлари заҳирасини яратдилар.

Бу ўз навбатида аҳолини қиш-баҳор мавсумида қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари билан узлуксиз ва барқарор нархларда таъминлашга хизмат қилмоқда.

Қишлоқ хўжалигида ҳосилдорликни ошириш мақсадида суғориладиган ерларини мелиоратив жиҳатдан яхшилаш учун марказлаштирилган капитал қўйилмалар ҳисобидан 110,1 млрд.сўм маблағ йўналтирилди. Ажратилган маблағлар доирасида 2008-2014 йилларда 125,1 минг км коллектор дренаж тармоқлари қурилган ва реконструкция қилинган, 10,5 минг км. таъмирлаш ва тиклаш ишлари амалга оширилди.

Ушбу тадбирларнинг бажарилиши натижасида жами 247 минг 400 гектар суғориладиган майдонларнинг 110 минг гектари, ёки қарийб 45 фоизининг мелиоратив ҳолати яхшиланди.

Мисол учун, Осиё тараққиёт банки томонидан “Сув ресурсларини бошқариш” Фарғона ва Зарафшон водийсида 60 минг гектар ерларни мелиоратив ҳолатини яхшилаш" лойиҳасига 2011 - 2014 йиллар мобайнида  18,2 млн.доллар ва 43,9 млрд.сўм, Ҳалқаро ривожлантириш уюшмаси томонидан “Фарғона водийсида сув ресурсларини бошқариш (Фаза-1)” 48 минг гектар ерларни мелиоратив ҳолатини яхшилаш лойиҳасига 2011 - 2014 йиллар мобайнида 29,8 млн.доллар ва 39,2 млрд.сўм маблағлар ўзлаштирилди.

Ана шундай амалий ишлар натижасида кейинги етти йил ичида пахта ҳосилдорлиги 23,6 центнердан 28,0 центнерга, ғалла ҳосилдорлиги 56,5 центнердан 60,4 центнерга ошишига еришилди.

Бу йил вилоятимиз Пахтакорлари мавсумни ноқулай ва мураккаб келишига қарамасдан, биринчи навбатда кўп йиллар давомида тўпланган тажриба ва замонавий агротехникани самарали қўллашлари ва бошқа турли муаммоларни бартараф етишлари, енг муҳими деҳқон-фермерларимизнинг фидокорона меҳнати евазига  280 минг тоннадан зиёд улкан хирмон бунёд етиб, катта меҳнат ғалабасига еришдилар.

Вилоятимиз иқтисодиётини ривожлантиришда еътибор қаратилиши муҳим бўлган вазифалардан яна бири - инфратузилмани яратиш, йўл-транспорт ва муҳандислик-коммуникация қурилишини ривожлантиришдан иборат.

Вилоятда 2014 йилда 431 та қишлоқ кўчаларидаги 163,8 км. ички йўллар ва 6 та чегарадош туманларнинг 64 та кўчаларидаги 42,2 км. ички йўллар ҳамда 14,5 км. умумфойдаланувдаги автомобил йўллари реконструкция қилинди.

Шунингдек, Республика йўл жамғармаси маблағлари ҳисобидан 28,9 км. Давлат аҳамиятидаги автомагистраллар реконструкция қилинди. Жами ушбу ишларга 70 млрд.сўмга яқин давлат маблағлари сарфланди.

Албатта, бу каби йўлларда олиб борилаётган қурилиш ишлари йўл бўйидаги инфратузилмаларни ривожлантиришга ва янги иш ўринларини яратилишига ҳам катта замин бўлмоқда.

Ўзбекистон миллий автомагистрали бўйлаб йўл инфратузилмаси ва сервисини ривожлантириш чора-тадбирлари доирасида “Тошкент-Ўш” автомагистрал йўл бўйида 2010-2014 йилларда жами 14 та инфратузилма объектлари, жумладан, кемпинг, автомобилларга сиқилган газ тўлдириш, автомобилларга техник хизмат кўрсатиш, авария чақирув шаҳобчалари, тиббий ёрдам ва санитария гигена пунктлари ташкил етилди.

Аҳолини марказлашган тоза ичимлик суви билан таъминлаш мақсадида 94 та қишлоқларга 48 та қудуқлар қазилиб, 10 та қудуқлар таъмирланди, 75 та янги насослар ўрнатилди ва 79 км ичимлик суви тармоқлари тортилди. 

Бу каби ишларни амалга оширилиши ҳисобига 140 мингдан ортиқ аҳолининг тоза ичимлик суви таъминоти яхшиланди.

Аҳолини ичимлик суви таъминоти ва оқава сувлар тизимидан фойдаланишда халқаро молиявий институтлар маблағларидан фойдаланиш тадбирлар фаол давом еттирилмоқда.

Муҳтарам Юртбошимиз ташаббуслари билан Осиё Тараққиёт Банки иштирокида Қўқон ва Андижон шаҳарлари сув таъминоти ва оқава сув тизимларини ҳамда Фарғона, Марғилон шаҳарлари ва Риштон туман маркази сув таъминоти тизимларини  реконструкция қилиш лойиҳасини амалга ошириш ишлари жадал олиб борилмоқда. Жумладан, Қўқон шаҳрида Мингтут сув иншоотида 2 та 10 минг куб. метрлик сув сақлаш иншооти, 35 кВли електр тармоғи қурилиши ва иккинчи кўтарма насос станциясини реконструкция ишлари бажарилди. Туляш ва Муқимий сув иншоотлари ва Оқава сув тозалаш иншоотида қурилиш-монтаж ишлари давом етмоқда. Шунингдек, лойиҳадаги 117 та кўчаларда 96 км. сув таъминоти ва оқава сув тармоқлари қуриш ишлари бажарилди. Ушбу ишларга 41 млн. АҚШ доллари сарфланди.

2014 йилда електр енергияси таъминотини янада яхшилаш мақсадида 22,2 млрд. сўмлик қурилиш ватаъмирлашишларибажарилди. Жумладан,8,6 минг км. електр тармоқлари ва 2300 дона трансформаторлар таъмирланди, 96 дона трансформаторлар катта қувватлисига  алмаштирилди. Фарғона шаҳридаги 2 та  подстанция реконструкция қилинди, Қўқон шаҳридаги подстанция кенгайтирилди ҳамда Марғилон шаҳри ва Қўштепа туманида 1 та янги подстанция қурилиши якунланмоқда. Натижада 187 минг нафар аҳолининг електр таъминоти яхшиланди.

Табиий газ таъминотини яхшилаш мақсадида 6,1 млрд. сўмлик қурилиш ва таъмирлаш ишлари бажарилди. Жумладан, 49 минг дона суюлтирилган газ баллонлари сотиб олинди, аҳолига 21 минг тонна суюлтирилган газ етказиб берилди. Шунингдек, 9,6 км. газ қувурлари мукаммал таъмирланди, 10 км. газ қувурлари реконструкция қилинди.

Қува ва Учкўприк туманларида маиший газ баллонларига суюлтирилган газ тўлдириш пункти (ГНП) ва Фарғона тумани Миндон қишлоғида 400 та газбаллонига мўлжалланган сервис маркази қурилиши якунланди.

Суюлтирилган газ баллонлари ташиб келиш ва тарқатиш учун 
7 та “Исузу” ҳамда 6 та “МАН” махсус техникалари сотиб олинди.

Муҳтарам Президентимизнинг ташаббуслари билан вилоятда Қишлоқ жойларда намунавий лойиҳалар бўйича якка тартибдаги уй-жойлар қурилиш Дастури ижроси таъминланиб, 2009-2014 йилларда  давомида             3802 та, жумладан 2014 йилда 927 та уй-жойлар қурилиб, фойдаланишга топширилди. Бу дегани вилоятдаги 4 мингтага яқин оилалар шинам ва қулай уйлар билан таъминландилар.

2014 йил давомида вилоятда ахборот коммуникацион технологияларни жадал ривожлантириш ишлари изчиллик билан давом еттирилди. Хусусан, вилоят ҳокимлигининг расмий веб-сайти www.фергҳана.уз - Ўзбекистон Республикасида ахборот-коммуникация технологияларини ривожлантириш ҳолатини баҳолаш тизимини жорий етиш чора-тадбирлари талаблари асосида модернизация қилинди. Ҳозирда вилоят ҳокимлиги расмий веб-сайти орқали фуқаролар ва тадбиркорлик субъектларига 25 та ва Ўзбекистон Республикаси “Ягона интерактив давлат хизматлари портали” орқали еса 13 та интерактив давлат хизматлари кўрсатиб келинмоқда.

Сўх радио телевизион станциясига ва Ленбург радио телевизион станциясига рақамли телеузаткичлар ўрнатилди. Фарғона тумани Лоғон радио телевизион станциясига кам қувватли радиоузаткич юқори қувватлисига алмаштирилди ва қамров ҳудуди кенгайтирилди. Шунингдек, Чимён радио телевизион станциясига телеузаткич ўрнатилиб, “Спорт” телеканали ҳамда “Ўзбекистон” радиоси дастурлари ефирга узатилмоқда.

Ушбу йўналишда 2015 йилда 3,1 млрд. сўмдан ортиқ маблағлар ўзлаштирилиши ҳисобига кенг полосали оптик тармоқларни ривожлантириш учун 30 км, магистрал телекоммуникация тармоғини кенгайтириш учун 30 км. оптик толали алоқа линиялари қурилади.

Бундан ташқари, CДМА-450 стандартида Узмобайл мобил алоқа тармоғини кенгайтириш борасида ҳудудларда 17 та база станциялари ўрнатилади. Рақамли телевидения қамровини янада кенгайтириш борасида 5 та рақамли телеузаткичлар ўрнатилади.

Ушбу амалга оширилган ишлар чегара ҳудудлари аҳолисини Ўзбекистон телеканаллари ва радио ешиттиришларини  барча аҳолига бир ҳилда етказиб, турли ҳил бизнинг тизимимизга ёд бўлган теле ва радио каналларини ефирда узатилишини олдини олишга қаратилган.  

Сир емаски, иқтисодиётнинг барқарор ўсиш суръатларини сақлаш ва жадал ривожлантиришни кичик бизнес субъектларини янада ривожлантириш ва қўллаб-қувватлашсиз тасаввур ҳам қилиб бўлмайди.

Лекин, ҳалигача кўплаб давлат идоралари, ташкилотлар ва тизимлар томонидан кичик бизнес субъектлари фаолиятига ноқонуний арлашиш, уларнинг қонун билан қўриқланадиган ҳуқуқларини поймол қилиш ҳолатлари ҳали тўлиқ бартарф етилмаган. Ушбу масала юзасидан Адлия бошқармаси бошлиғи Мирхаёт Назаралиев кенгроқ тўхталиб ўтади.

Вилоят назорат қилувчи идоралари ва бошқа раҳбарларга Муҳтарам Президентимиз Ислом Абдуғаниевич Каримовнинг Вазирлар Маҳкамасида ўтказилган мажлисидаги бир фикирларини еслатиб ўтмоқчиман.

“Тадбиркорлик субъектлари ва хусусий мулк егалари учун ҳуқуқ ва кафолатларни қонуний ҳимоя қилиш нормаларини кучайтириш даркор. Бу борада хусусий мулкдорларнинг қонуний ҳуқуқ ва манфаатларини ҳимоя қилишда суд органлари ролини ошириш, давлат, ҳуқуқни муҳофаза қилиш ва назорат қилувчи органлар мансабдор шахсларининг тадбиркорлик субъектларининг хўжалик ва молиявий фаолиятига ноқонуний аралашуви учун жавобгарлигини кучайтириш биринчи даражали аҳамиятга ега бўлиши лозим” деб такидладилар.

Шунинг учун, хусусий тадбиркорликни ривожлантириш йўлидаги тўсиқлар ва чеклашларни бартараф етиш, бу борада тўлиқ еркинлик бериш бўйича кўрилаётган чора-тадбирларни янада кучайтириш мақсадида вилоят ҳокимининг фармойиши билан Адлия бошқармаси бошлиғи раҳбарлигида алоҳида Ишчи гуруҳ ташкил етилди.

Ишчи гуруҳига тадбиркорлик субъектлари ва хусусий мулк егалари фаолиятига ноқонуний аралашишларга барҳам бериш ва унинг олдини олиш, уларнинг ҳуқуқ ва кафолатларини қонуний ҳимоя қилиш асосий вазифа етиб белгиланди.

Давлат мулкидан оқилона ва самарали фойдаланиш бўйича ҳам вилоятида бир қатор ишлар амалга оширилмоқда, кейинги йилларда 44 та давлат активлари “нол” қийматда 150 млрд. сўм миқдорида инвестиция мажбуриятларини қабул қилиш шарти билан тадбиркорлик субъектларига сотилган.

Давлат мулки объектларини кичик бизнес ва хусусий тадбиркорлик субъектларига сотиш борасидаги қўшимча чора-тадбирлари асосида 29 та ҳозирда фойдаланилмаётган, яроқсиз давлат мулки объектлари  тўлиқ бузилиб, бўшаган ер майдонлари тадбикорларга ажратиб берилди.

11 та объектлар ўрнатилган тартибда оммавий савдоларга чиқарилиб, шундан 9 та объектлар сотилди.

Ишлаб чиқариш ташкил етиш, инвестиция киритиш ва янги иш ўринларини яратиш шарти билан 7 та объект “Нол” қийматда сотилди.

Ушбу объектларга 27 млрд. сўм ва 704 минг АҚШ доллари миқдорида инвестициялар ўзлаштирилиб, минга яқин янги иш ўринлари яратилади.

Зарар кўриб ишлаётган, иқтисодий ночор ва паст рентабелли ташкилотларнинг фойдаланилмаётган ҳудудлари ва ортиқча ишлаб чиқариш майдонларини янада оптималлаштириш чора-тадбирларига асосан 11 та давлат объектлар тадбиркорлик субъектларига сотилди.